1. 09. Monarchie europejskie w drugiej połowie XVI wieku

I. Wojny religijne we Francji

1. Rozpowszechnienie się nauk Kalwina we Francji – hugenoci

2. Edykt Henryka II – 1551 r.

a. prześladowania francuskich kalwinów

b. zakaz wydawnictw, nauczania i piastowania urzędów przez hugenotów

c. konfiskata dóbr hugenotów

3. Regencja Katarzyny Medycejskiej

a. kres względnej tolerancji

b. hugenoci zorganizowali się politycznie – poparcie możnego Burbonów

c. edykt tolerancyjny – 1562 r.

4. Wojna domowa (1562-1594)

a. rzeź hugenotów w Wassy – Gwizjusze

b. rywalizacja między rodem Gwizjuszy (katolicy) a rodem Burbonów (protestanci)

c.  pokój w Saint-Germain-en-Laye

– wolność religijna i dostęp do urzędów dla hugenotów

– małżeństwo Małgorzaty (siostra Karola IX) z przywódca hugenotów Henrykiem z Nawarry

d. noc św. Bartłomieja 23/24 VIII 1572 r.

– rzeź hugenotów, którzy przybyli na ślub

– inicjatorem rozprawy z hugenotami ród Gwizjuszy

– przejście Henryka z Nawarry na katolicyzm

e. „wojna trzech Henryków”

– Henryk III (następca Karola IX)

Henryk de Bourbon – król Nawarry

Henryk de Guise – przywódca Ligii Katolickiej

5. Zakończenie wojen religijnych we Francji

a. zwycięstwo króla Nawarry Henryka de Bourbon

b. przejście Henryka de Bourbon na katolicyzm – Paryż wart jest mszy

b. koronacja Henryka de Bourbon na króla Francji – panował jako Henryk IV1594 r.

c. wydanie przez Henryka IV Edyktu nantejskiego1598 r.

– wolność nabożeństw i prawo do własnych wydawnictw

– prawo do własnych szkół

– dostęp do urzędów

– jako gwarancja realizacji edyktu – prawo do posiadania 200 twierdz (La Rochelle)

II. Rewolucja w Niderlandach

1. Rządy Habsburgów w Hiszpanii

a. cesarz Karol V

b. Filip II – król Hiszpanii

2. Konflikt religijny w Niderlandach

a. rozprzestrzenianie się luteranizmu i kalwinizmu w północnej części Niderlandów

b. na czele opozycji protestanckiej w Niderlandach – Wilhelm Orański

c. nasilenie się represji wobec protestantów – namiestnik Alvarez de Toledo, książę Alba

3. Powstanie antyhiszpańskie w Niderlandach północnych – 1572 r.

a. na czele wojsk protestanckich  Wilhelm Orański

b. prowincje południowe wobec powstania

– rzeź mieszkańców Antwerpii dokonane przez wojska hiszpańskie pod dowództwem Don Juana d’Austria

pacyfikacja gandawska – przystąpienie do antyhiszpańskiego powstania prowincji południowych

– ponowne uznanie zwierzchnictwa Hiszpanii przez prowincje południowe

– zawarcie przez prowincje południowe tzw. unii w Arras1579 r.

c. utworzenie przez siedem prowincji północnych unii  w Utrechcie1579 r.

Stany generalne

– utworzenie Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandów (oficjalnie proklamowana w 1588 r.)

d. Rozpad Niderlandów na dwie części:

– niezależną od Hiszpanii i protestancką Republikę Zjednoczonych Prowincji – późniejsza Holandia

– uznające zwierzchnictwo Hiszpanii i katolickie prowincje południowe – późniejsza Belgia

 

III. Rywalizacja hiszpańsko-angielska

1. Panowanie Elżbiety I  w Anglii (1558-1603)

a. ostateczne zerwanie z papiestwem

b. rozwój żeglugi morskiej i handlu

– rozwój floty handlowej

– zakładanie faktorii handlowych w Indiach i w Afryce

c. poszukiwanie północno-wschodniej drogi do Indii

d. dążenie do zdobycia kolonii

2. Geneza konfliktu angielsko-hiszpańskiego

a. działalność korsarzy angielskich – rabowanie za zgodą królowej hiszpańskich okrętów transportujących skarby z kolonii – Francis Drake

b. poparcie walczącego z Hiszpanami w Niderlandach Wilhelma Orańskiego

c. sprawa królowej Szkocji i następczyni tronu angielskiego Marii Stuart

– bunt szkockich poddanych spowodowany prześladowaniami protestantów

– uwięzienie Marii Stuart przez Elżbietę I

– egzekucja Marii Stuart – 1587 r.

3. Zagłada hiszpańskiej Wielkiej Armady – 1588 r.