Udostępnij tę stronę znajomym!!!

 

Społeczeństwo greckiej polis wg Arystotelesa

Państwo to nie przypadkowa zbieranina ludzi, ale wspólnota zdolna do samowystarczalności ży­cia, [...l Do swego istnienia państwo potrzebuje zatem koniecznie współdziałania wszystkich składników, czyli musi posiadać rzeszę rolników, którzy zaopatrzą je w żywność, i rzemieślników, i siłę zbrojną, zasobnych obywateli, kaptanów i ludzi orzekających, co sprawiedliwe i pożyteczne. Po rozgraniczeniu tych zadań pozostaje jeszcze rozważyć, czy wszyscy obywatele powinni brać udział w ich pełnieniu (bo możliwą jest rzeczą, że ci sami ludzie byliby wszyscy i rolnikami, i rzemieślnika­mi, i członkami rady, i sędziami), czy do pełnienia każdego zadania inni ludzie winni być pociągani, czy też jedne winny być przez wszystkich spełniane, a inne tylko przez pewnych ludzi. […] To wła­śnie stanowi o odrębności ustroju, bo w demokracjach wszyscy obywatele uczestniczą we wszyst­kich zajęciach, w oligarchiach zaś przeciwnie, [...]

Otóż najlepszym ustrojem jest ten, który zapewnia państwu najwięcej szczęścia, szczęście zaś [...] istnieć nie może bez cnoty. Wynika z tego, że w państwie posiadającym najlepszy ustrój […] oby­watele nie mogą prowadzić życia prostego robotnika ani kupca, bo życie takie nie jest szlachetne i nie pozwala na rozwijanie cnoty; nie mogą też być rolnikami ci, którzy mają być mężami stanu, bo do uprawiania cnoty i rozwijania działalności politycznej potrzeba wolnego czasu.

Obywatele powinni być zamożni [...]. Pospolici rzemieślnicy nie zaliczają się właściwie do obywa­teli, tak samo jak i jakakolwiek inna klasa ludzi, która nie zaprawia się w cnocie. […] Toteż oczywi­stą jest rzeczą, że własność ziemska musi być w ich [obywateli] rękach, a rolę uprawiać muszą nie­wolnicy lub okoliczni barbarzyńcy. […]

Tak tedy wyłożyłem, jakie są składniki niezbędne do istnienia państwa i jakie są jego części. Chło­pi mianowicie, rzemieślnicy i wszelkiego rodzaju robotnicy muszą być w każdym państwie, nato­miast częściami państwa są obywatele pełniący służbę wojskową i zasiadający w radzie.

Arystoteles, Polityka

Cyt. za: http://konotop.zgora.pl/tekstydoanalizy.pdf

 

A. Przedstaw zastosowane przez Arystotelesa kryteria podziału społeczeństwa na składniki i części.

B. Oceń, czy Arystoteles był zwolennikiem demokratycznej, czy oligarchicznej koncepcji społeczeństwa. Uzasadnij swoje zdanie.