Dodaj tę stronę do ulubionych i odwiedzaj ją częściej!!!

 

Patent cesarza Franciszka Józefa I z 4 marca 1849 r.

Tymczasem obradował w Kromieryżu Sejm państwowy, zwołany przez Cesarza Ferdynanda Pierwszego, nad konstytucyą dla jednej części Monarchii. Postanowiliśmy, (…) zostawić mu i nadal poruczenie zajmowania się tem wielkiem dziełem. Oddawa­liśmy się przy tem nadziei, że zgromadzenie to, mając na oku dane stosunki w państwie, doprowadzi poruczone mu zadanie jak najprę­dzej do pomyślnego rezultatu.

To Kasze oczekiwanie niestety się nie sprawdziło.

Po kilkumiesięcznych rozprawach nie doszło dzieło konstytu­cyjne do ukończenia(…).

Z tego powodu postanowiliśmy dla całości państwa: nadać Na­szym ludom z wolnej woli i własnej Cesarskiej mocy te prawa, swo­body i polityczne instytucye, które Nasz wzniosły Wuj i poprzednik Cesarz Ferdynand I i My sami im przyrzekliśmy, i które wedle Na­szej własnej najlepszej wiedzy i sumienia uznaliśmy za najzbawniejsze i najpomyślniejsze dla dobra Austryi. Stosownie do tego obwieszczamy w dniu dzisiejszym dokument konstytucyjny dla jedno­litego l niepodzielnego Cesarstwa Austryackiego, zamykamy przeto Zgromadzenie Sejmowe w Kromieryżu, rozwiązujemy Sejm i rozporzą­dzamy, by jego członkowie natychmiast po opublikowaniu tego posta­nowienia rozeszli się.

Doprowadzić do zgody jedność całości z samodzielnością i wolnym rozwojem jej części, władzę silną, chroniącą prawa i porzą­dek a obejmującą całe państwo, z wolnością jednostek, gmin, Naszej korony i rozmaitych narodowości; ufundować silną administrację, która, równie daleka od zacieśniającej centralizacyi jak i od roz­luźnienia, z którego płynie rozpryśnięcie się, pozostawia szla­chetnym siłom kraju dość szerokie pole otworem; stworzyć gospodar­stwo państwowe oszczędne, czyniące ile możności ulgę ciężarom oby­wateli państwa, a poręczone jawnością, przeprowadzić całkowite zwolnienie posiadłości gruntowej od ciężarów za słusznem odszko­dowaniem za pośrednictwem państwa; zabezpieczyć przez ustawy isto­tną wolność, oto są zasady, któremi daliśmy się kierować przy na­daniu niniejszego dokumentu konstytucyjnego.

(…)

Ludy Austryi!  Zszeregujcie się około Waszego Cesarza, otoczcie Go Waszem przywiązaniem i czynnem współdziałaniem, a konstytucya państwa nie zostanie z pewnością martwą literą. Ona się stanie, szańcem Waszej wolności.

za: Izabela Rusinowa, Tomasz Wituch, Teksty źródłowe do dziejów powszechnych XIX wieku, Warszawa 1981, str. 191-193

 

A. Wyjaśnij, na czym polegała różnica w trybie ustanaiania konstytucji, wprowadzona dekretem Franciszka Józefa I.

B. Przedstaw kluczewe zasady, któe miały obowiązywać w ogłoszonej przez cesarza konstytucji.